Hem Türkiye’yi hem Avrupa’yı, kısmen de olsa Rus doğalgazına bağımlılıktan kurtarması beklenen TANAP projesinin 1208’inci kilometresindeki çalışmaları izledik. Projenin en kritik sondajlarından birinin yapıldığı noktada konuşan TANAP Genel Müdürü Saltuk Düzyol, “Bir sonraki kritik aşama Çanakkale” dedi.
Azerbaycan doğalgazını Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşımayı hedefleyen Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı Projesi (TANAP), sadece Türkiye için değil, Avrupa ülkeleri için de Rus doğalgazına karşı bir tür “emniyet subabı” olarak nitelendiriliyor.
Türkiye’den geçen 1850 kilometrelik boru hattının 2016 sonu itibarıyla üçte ikisinin tamamlanması bekleniyor. Bu, projenin hayata geçmeye artık çok yakın olduğu anlamına geliyor.
Avrupa, Türkiye, Rusya ve Azerbaycan için büyük önemi olan projenin 1208’inci kilometresinde, en zorlu aşamalardan birine tanıklık ettik. Her bir parçası 10 ton ağırlığında, 56 inç çapındaki borular özel bir sistemle yerleştirildi.
Bu işlem bu yöntemle dünyada ikinci, Avrupa’da ise ilk kez yapılıyor. Sakarya geçişini önemli kılan 56 inç çapındaki boru ile yapılmış ilk yapay sondaj olması. Yol, köprü, nehir.. Projede 3 bin geçiş yer alıyor.
Bir sonraki kritik aşama: Çanakkale
Gelinen nokta ve yapılan çalışmalarla ilgili bilgi veren TANAP Genel Müdürü Saltuk Düzyol, bundan sonraki zorlu aşamalardan birinin de Çanakkale geçişi olacağını söyledi. Bunun için öngörülen tarih bahar ayları.
Projenin Ardahan Posof’tan başlayan boru hattı Eskişehir’deki kompresör istasyonuna kadar olan boru hattının kalınlığı 56 inç. Bu noktadan itibaren gaz Türkiye’ye de dağıtılacağı için hattan geçen gaz bölünecek, bu yolla boru kalınlığı 48 inç’e düşürülecek.
Eskişehir’de gazın BOTAŞ’a teslim edileceği nokta boru hattının bin 340’ıncı kilometresi. “Projenin kalbi” olarak tanımlanan Eskişehir’de kompresör istasyonu kuruluyor. Türkiye’nin buradan ilk olarak 2 milyar metreküp ile başlayıp daha sonra kademeli olarak 6 milyar metrekübe çıkacak şekilde gaz almaya başlaması hedefleniyor. Bunun için öngörülen tarih ise 2018. Buradan alınacak gaz, Türkiye’de doğalgaz tüketiminin özellikle sanayi yoğun olduğu için gerçekleştiği Marmara ve Ege bölgelerinde kullanılabilecek.
Eskişehir’den sonraki çıkış noktası, yani kompresör istasyonunun yapıldığı nokta ise Trakya. Eskişehir’den Yunanistan sınırına kadar olan boru hattından TAP, yani Avrupa’ya gazı dağıtacak Trans Adriyatik Boru Hattı projesine gaz tesliminin de 2020 yılının ilk aylarında gerçekleşmesi bekleniyor.
Yatırım maliyeti düştü
BOTAŞ Genel Müdürü Saltuk Düzyol, piyasadaki durgunluk, petrol fiyatlarındaki gerileme nedeniyle yakıt maliyetleri ile mal ve emtia fiyatlarının düştüğünü hatırlattı. Düzyol, bu sebepten 11.7 olarak hesaplanan yatırım maliyetinin 8.5 milyar dolar olarak gerçekleşmesinin beklendiğini belirtti.
Petrol fiyatlarının düşmesi yatırım maliyetlerini düşürüyor ancak projeler açısından ise başka dezavantajları beraberinde getiriyor. Projelere başında yatırım hesabı yapılırken doğalgaz fiyatının proje sonunda ulaşacağı rakama dair bir tespit yapıldığını hatırlatan Düzyol, bu fiyatın beklentilerin altına düşmesinin, kaynak ülke açısından sıkıntı yaratacağını söyledi. Saltuk Düzyol, “Önemli olan gazın akmaya başladığı dönemde gazın fiyatının ne olacağıdır” diye konuştu.
Düzyol TANAP kapsamında Türkiye içinde yapılan boru hatlarının ileride gündeme gelmesi beklenen İsrail ya da Irak gazı için de kullanılabilecek kapasitede olduğunu da sözlerine ekledi.
Azerbaycan’ın Şahdeniz sahasından çıkarılacak doğalgazın Avrupa ülkelerine ulaştırılması projesi üç ayaktan oluşuyor. Hattın birinci ayağı Azerbaycan’dan başlayıp Gürcistan üzerinden Türkiye’ye ulaşıyor. İkinci bölüm Ardahan Posof’tan Edirne’ye, üçüncü bölüm ise Yunanistan’dan Avrupa ülkelerine gidiyor. 2026 yılında 31 milyar metreküp gaz taşınması planlanan boru hattının toplam uzunluğu ise 3 bin 500 kilometre olacak.
Kaynak: Al Jazeera